Wynagrodzenie nadzorcy układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu

Wynagrodzenie nadzorcy układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu

Prawo restrukturyzacyjne przewiduje cztery warianty restrukturyzacji: postępowanie układowe, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie sanacyjne oraz postępowania o zatwierdzenie układu. W trzech pierwszych rodzajach postępowań wynagrodzenie, odpowiednio nadzorcy sądowego i zarządcy, jest ustalane przez sąd. Zupełnie inaczej ukształtowana została kwestia wynagrodzenia nadzorcy układu w postępowaniu o zatwierdzeniu układu – najpopularniejszym obecnie modelu restrukturyzacji w Polsce.

Ogólne reguły ustalania wysokości wynagrodzenia nadzorcy układu 

W odróżnieniu od pozostałych postępowań restrukturyzacyjnych, w postępowaniu o zatwierdzenie układu wybór nadzorcy układu to swobodna decyzja dłużnika. Ani sąd, ani wierzyciele nie mają wpływu na ten wybór – nie podlega on weryfikacji, nie wymaga żadnego zatwierdzenia. Dłużnik samodzielnie wybiera nadzorcę układu spośród wszystkich osób fizycznych i spółek mających uprawnienia do sprawowania tej funkcji.

Nadzorca układu pełni swoje czynności na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z dłużnikiem. Podstawą działania nadzorcy układu nie jest zatem akt o charakterze publicznoprawnym (powołanie na mocy orzeczenia sądu). Jak wskazuje się w doktrynie ma ona charakter umowy zlecenia – dotyczy wykonywania czynności prawnych na rzecz zlecającego. Umowa powinna określać zakres zlecenia, przy czym kluczowym postanowieniem jest stwierdzenie, że dotyczy wykonywania czynności nadzorcy układu.

Obligatoryjnym elementem umowy pomiędzy dłużnikiem a nadzorcą układu jest określenie jego wynagrodzenia. Jak ukształtować wynagrodzenie? Jak uregulować tę kwestię? Strony mają tutaj pełną swobodę, o ile dłużnik nie jest mikroprzedsiębiorcą (to ograniczenie zostanie omówione w dalszej części wpisu). Może ono być ustalone w dowolnej uzgodnionej między stronami wysokości, może to być wynagrodzenie ryczałtowe, jednorazowo płatne wynagrodzenie za całość postępowania, może to być również wynagrodzenie płatne miesięcznie – za każdy miesiąc pełnienia funkcji. Nie ma przeszkód, aby wcześniej wskazane możliwości powiększyć o tzw. success fee: wówczas dla nadzorcy układu przewidywane jest wynagrodzenie podstawowe oraz wynagrodzenie dodatkowe za sukces w postaci prawomocnego zatwierdzenia układu. Możliwe jest ponadto, ustalenie w umowie z nadzorcą układu również kwestii zwrotu wydatków.

Dłużnik – mikroprzedsiębiorca

Przepisy wprowadzają pewnie ograniczenie w zakresie swobody w kształtowaniu wynagrodzenia nadzorcy układu – ograniczenia dotyczą sytuacji, gdy dłużnikiem jest mikroprzedsiębiorca. Jakie kryteria musi spełniać dłużnik, aby podlegać takiej kwalifikacji? Odpowiedź na to pytanie znaleźć można w ustawie Prawo przedsiębiorców: to przedsiębiorca, który w dwóch ostatnich latach obrotowych spełniał poniższe wytyczne:

  • średniorocznie zatrudniał, nie więcej niż 10 pracowników,
  • jego roczny obrót netto, ze sprzedaży towarów i usług czy też wszelkich operacji finansowych nie przekroczył 2 mln euro,
  • sumy aktywów bilansu końcowego, nie przekraczają 2 mln euro.

Jeżeli postępowanie o zatwierdzenie układu dotyczy mikroprzedsiębiorcy wynagrodzenie nadzorcy układu nie może być wyższe niż 15% poziomu zaspokojenia wierzycieli zgodnie z postanowieniami układu, a ponadto w przypadku, gdy poziom zaspokojenia wierzycieli zgodnie z postanowieniami układu przekracza 100.000 zł, wynagrodzenie od poziomu przewyższającego 100.000 zł nie może przekroczyć równowartości 3% zaspokojenia wierzycieli, natomiast gdy przekracza 500.000 zł – wynagrodzenie od poziomu przewyższającego 500.000 zł nie może przekroczyć równowartości 1% zaspokojenia wierzycieli.

Przepis brzmi dość enigmatycznie, poniższy przykład powinien ułatwić zrozumienie sposobu kalkulacji wynagrodzenia:

Kwota przeznaczona dla wierzycieli wg układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu wobec dłużnika-mikroprzedsiębiorcy: 800.000,00 zł

15% × 100.000,00 zł = 15.000,00 zł

3% × (500.000,00 zł – 100.000,01 zł) = 11.999,99 zł,

1% × (800.000,00 zł – 500.000,01 zł) = 2.999,99 zł

Maksymalne wynagrodzenie to 29.999,98 zł.

 

Z kolei w przypadku prawomocnej odmowy zatwierdzenia układu albo prawomocnego umorzenia postępowania prowadzonego wobec mikroprzedsiębiorcy wynagrodzenie nadzorcy układu przewidziane w umowie nie może przekroczyć dwukrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Oznacza to, że w 2023 roku stawka ta nie może przekroczyć kwoty 13.473,20 zł.

Podsumowanie

W postępowaniu o zatwierdzenie układu ustawodawca pozostawił dłużnikowi zainteresowanemu restrukturyzacją dużą swobodę, której przejawem jest m.in. możliwość określenia wysokości wynagrodzenia nadzorcy układu. Opisana swoboda ma w zasadzie jedno ograniczenie dotyczące mikroprzedsiębiorców. Określenie maksymalnego pułapu wynagrodzenia ma chronić dłużników o mniejszym potencjale finansowym przed zawieraniem z doradcami restrukturyzacyjnymi umów, które mogą znacznie utrudnić wykonanie układu.

Portal tworzony przez:

FilipiakBabicz.com

Obserwuj nas

Follow us

Posłuchaj podcastu ResTrue Talks.