Warszawski sąd ogłosił pierwszą w Polsce upadłość fundacji rodzinnej. Ta decyzja rozwiewa wątpliwości co do zdolności upadłościowej tej instytucji.
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy 3 marca 2026 r. ogłosił pierwszą w Polsce upadłość fundacji rodzinnej. Orzeczenie ma duże znaczenie dla praktyki prawa, ponieważ rozstrzyga wątpliwości dotyczące tzw. zdolności upadłościowej tej instytucji. Fundacja rodzinna pojawiła się w polskim systemie prawnym w 2023 r. W trakcie dotyczących jej prac legislacyjnych nie zmieniono przepisów prawa upadłościowego. W efekcie nie było jasne, czy fundacja rodzinna może zostać objęta postępowaniem upadłościowym.
Decyzja sądu potwierdza, że jest to możliwe. Wciąż jednak trwa spór wśród prawników, czy dotyczy to wszystkich fundacji rodzinnych, czy tylko tych, które faktycznie prowadzą działalność gospodarczą. Część ekspertów uważa, że kluczowe jest rzeczywiste wykonywanie działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły, a nie jedynie zapisy w statucie lub rejestrze. Inni wskazują natomiast, że zdolność upadłościowa fundacji nie powinna zależeć od prowadzenia działalności gospodarczej.
Artykuł przypomina również zasady odpowiedzialności fundacji rodzinnej za zobowiązania. Co do zasady nie odpowiada ona za długi fundatora ani beneficjentów. Istnieją jednak istotne wyjątki. Fundacja może ponosić odpowiedzialność za zobowiązania fundatora powstałe przed jej utworzeniem, a także za jego zobowiązania alimentacyjne. Odpowiedzialności tej nie można wyłączyć ani ograniczyć bez zgody wierzycieli. W opisywanej sprawie wierzyciel skutecznie dochodził należności powstałych jeszcze przed ustanowieniem fundacji.
Eksperci podkreślają, że fundacja rodzinna powinna służyć przede wszystkim planowaniu sukcesji i zarządzaniu majątkiem w interesie beneficjentów, a nie unikaniu odpowiedzialności za długi. Choć w praktyce jej utworzenie może utrudnić działania wierzycieli, nie zamyka im drogi do dochodzenia roszczeń. Po ogłoszeniu upadłości syndyk może badać wcześniejsze transakcje fundacji i kwestionować te, które uszczupliły jej majątek. Wierzyciele mogą także korzystać ze skargi pauliańskiej, jeśli przeniesienie majątku do fundacji miało na celu pokrzywdzenie ich interesów.
Orzeczenie to sygnał dla rynku, że fundacja rodzinna nie jest bezpieczną przystanią przed odpowiedzialnością finansową. Prawnicy przewidują, że precedens ten wpłynie na sposób tworzenia statutów fundacji oraz zwiększy nacisk na kontrolę finansową i zarządzanie płynnością.
Źródło: https://www.prawo.pl/biznes/upadlosc-fundacji-rodzinnej-pierwsze-takie-orzeczenie-sadu,1540094.html
