Informacja o układzie w księdze wieczystej nie powinna pojawić się automatycznie po zatwierdzeniu układu. Kiedy jest sens umieszczenia takiego wpisu?
Sam fakt zatwierdzenia układu nie oznacza automatycznie, że należy go ujawniać w księdze wieczystej. Sens takiego wpisu istnieje tylko wtedy, gdy układ realnie wpływa na możliwość rozporządzania nieruchomością.
Główna zasada
Prawo restrukturyzacyjne stanowi, że postanowienie o zatwierdzeniu układu może stanowić podstawę wpisu w księgach wieczystych. Natomiast po wykonaniu układu wpis podlega wykreśleniu. Jednocześnie postępowanie restrukturyzacyjne kończy się z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o zatwierdzeniu układu (albo odmowie jego zatwierdzenia). Od tego momentu dłużnik co do zasady odzyskuje pełną swobodę zarządu swoim majątkiem, chyba że sam układ przewiduje ograniczenia.
Funkcja ostrzeżenia w księdze wieczystej
Wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej ma konkretną funkcję. Sygnalizuje on niezgodność między stanem prawnym ujawnionym w księdze a stanem rzeczywistym. Zabezpiecza też określone roszczenia. Jeśli jednak zatwierdzony układ nie wprowadza żadnych ograniczeń dla dłużnika, taka niezgodność nie występuje. Właściciel może swobodnie dysponować nieruchomością, więc brak jest podstaw do „ostrzegania” uczestników obrotu. Wpis o zatwierdzeniu układu, który nie ogranicza dłużnika, staje się informacją pozbawioną znaczenia praktycznego.
Wąska interpretacja art. 169 ust. 1 p.r.
We wspomnianym wyżej wypadku może pojawić się pewien paradoks. Polega on na tym, że brakuje wpisu ostrzeżenia w księdze, gdy dłużnik jest faktycznie ograniczony, a pojawia się on dopiero wtedy, gdy ograniczeń już nie ma.
Z tego powodu art. 169 ust. 1 prawa restrukturyzacyjnego należy interpretować zawężająco. Przepis ten powinien mieć zastosowanie przede wszystkim wtedy, gdy układ wprowadza ograniczenia w dysponowaniu nieruchomością lub w inny sposób wpływa na jej stan prawny. W przeciwnym razie wpis nie realizuje celu ksiąg wieczystych. Jest nim rzetelne i użyteczne informowanie uczestników obrotu.
