Wysokie ceny są coraz większym problemem dla budowlanki. Wiele kontraktów publicznych staje się nierentownych. Branża apeluje o wsparcie
Firmy budowlane alarmują, że rosnące koszty materiałów i usług sprawiają, że wiele kontraktów publicznych staje się nierentownych. Wpłynęła na to najpierw pandemia, potem wojna w Ukrainie, a teraz konflikt na Bliskim Wschodzie.
Problem dotyczy zwłaszcza wieloletnich inwestycji infrastrukturalnych. W ich wypadku ceny były kalkulowane jeszcze przed wybuchem kryzysów geopolitycznych.
Najbardziej drożeją materiały zależne od cen ropy. To przede wszystkim asfalt (o 30–40 proc. po wybuchu wojny z Iranem), paliwa, styropian oraz stal. Według Budimeksu od 2021 r. ceny asfaltu wzrosły aż o 91 proc., paliw o 65 proc., stali o 43 proc., a betonu o 38 proc.
Branża podkreśla, że obecne mechanizmy waloryzacji kontraktów publicznych są niewystarczające. Standardowo indeksacją objęte jest tylko 50 proc. kosztów, a limity wynoszą 10–15 proc., podczas gdy realny wzrost kosztów sięga nawet 30 proc. Ministerstwo Infrastruktury zapowiedziało podniesienie limitu waloryzacji dla części kontraktów drogowych do 20 proc. Jednak wykonawcy twierdzą, że to tylko doraźne rozwiązanie.
Firmy budowlane postulują stałe zwiększenie wskaźników waloryzacji we wszystkich zamówieniach publicznych i objęcie indeksacją większej części kosztów (np. 80 proc. zamiast 50 proc.). Domagają się także stworzenia systemowych mechanizmów chroniących wykonawców przed skutkami wojen, pandemii i gwałtownych zmian rynkowych.
Dodatkowym problemem są opóźnienia w przetargach spowodowane lawiną odwołań do KIO. Firmy nie wiedzą, kiedy podpiszą umowy, więc nie mogą wcześniej rezerwować materiałów po stałych cenach. Branża proponuje podniesienie opłat za odwołania do KIO oraz wprowadzenie certyfikacji wykonawców, aby ograniczyć bezzasadne protesty.
